آیکون منو
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :

اخبار کارگروه

گفتگو با دکتر وحید حسینی؛ دبیر کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا یکی از آســیب‌هایی که در حوزه معضلات زیست‌محیطی در کشور وجود دارد، عدم اجرای مناسب مصوبات و قوانین مربوطه است. آلودگی هوای تهران سال‌ها است به‌عنوان یک دغدغه جدی مطرح است، اما زمانی که یک برنامه علمی دقیق مثل برنامه چهارساله کاهش آلودگی هوای تهران به مجلس ارائه می‌شود، حمایت‌های لازم از آن به عمل نمی‌آید و ردیف بودجه‌ای به آن اختصاص داده نمی‌شــود.

نشریه فناورد در شماره چهارم نسخه بهار 98، مصاحبه‌ای با دبیرکارگروه ملی کاهش آلودگی هوا انجام داده است.

گفتگو با دکتر وحید حسینی؛ دبیر کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا

یکی از آســیب‌هایی که در حوزه معضلات زیست‌محیطی در کشور وجود دارد، عدم اجرای مناسب مصوبات و قوانین مربوطه است. آلودگی هوای تهران سال‌ها است به‌عنوان یک دغدغه جدی مطرح است، اما زمانی که یک برنامه علمی دقیق مثل برنامه چهارساله کاهش آلودگی هوای تهران به مجلس ارائه می‌شود، حمایت‌های لازم از آن به عمل نمی‌آید و ردیف بودجه‌ای به آن اختصاص داده نمی‌شــود.

سوال: در مصوبــه تیرمــاه ســال 95 هیأت وزیــران مقرر شــد مبلغ 22 هزار میلیارد ریال برای اجرای برنامه یکساله جایگزینــی خودروهای فرســوده در برنامــه کاهش آلودگی کلانشهرها از طرف بانک مرکزی اختصاص داده شود. لطفا در مورد این برنامه یکساله توضیح دهید. آیا پس از گذشت تقریبا سه سال از تصویب، این مصوبه کامل اجرا شده است؟

پاسخ: این بند مربوط به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی شامل اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها، خودروهــای ســنگین بــاری و همچنین خودروهای شــخصی می‌شــود. طبق محاســبات این طرح به 22 هزار میلیارد ریال سرمایه از منابع دولتی نیاز داشت. تقریبــا هیچکدام از منابع مالی مورد نیاز آن تامین نشــد و در نتیجه اقدام خاصی هــم در زمینه این مصوبه صورت نگرفــت. تنها پروژهایی که خوب پیش میرفت، نوسازی تاکسی‌های فرسوده بود که آن هم با کارشکنی خودروساز متوقف شد. در سال 96 در قالب همین طرح بالغ بر 60 یا 70 هزار تاکسی نوسازی شد و تاکسی ســمند دوگانه‌سوز تحویل داده شــد، اما پس از آن خودروساز حتی یک مورد هم تحویل نداد. تاکسی قیمت مصوب دارد و خودروساز نمیتواند به هر قیمتی آن را بفروشــد. بنابراین در شرایط فعلی بازار، ترجیح می‌دهد خودروهای تولیدی خود را در بازار آزاد به فروش برساند تا پاسخگوی ثبت‌نام‌های زودهنگام باشد. این مسأله به یک کلاف سر در گم تبدیل شده است. در مجموع میتوانم بگویم که بعد از سه سال تقریبا این بند از مصوبه سال 95 هیچ پیشرفتی نداشته است.

سوال: لطفا در مورد طرح جایگزینی موتورســیکلتهای فرســوده، اهمیــت و نقــش آن در کاهش آلودگــی هوا و چالشهای پیش روی آن توضیح دهید.

پاسخ: موتورســیکلت‌ها در کشــور تا قبل از آنکه ما پیگیر ممنوعیت تولید آنها بشــویم، کاربراتوری تولید می‌شدند. موتورسیکلت‌های کاربراتوری نقش مهمی در آلودگی هــوای تهران دارند. ما تحقیقی در این زمینه انجام دادیــم و نتایج آن را در قالب یک مقاله منتشر کردیم. موتورســیکلت‌های کاربراتوری به طور متوسط 15 گرم بر کیلومتر آلاینده منتشــر می‌کنند. در حالی که موتورســیکلت‌های انژکتوری با تکنولــوژی بالاتر، کمتــر از 2 گرم بر کیلومتر ذرات منتشــر می‌کنند. ما موضوع منع پلاک‌گذاری موتورســیکلت‌های کاربراتوری را در هیأت دولت مطرح کردیم. مدت زمان زیادی طول کشید تا این طرح به تصویب برسد. وقتی هم که تصویب شد، یک مهلت 5 ماهه به سازندگان داده شد تا به تولید ادامه بدهند. در آن سال تولید سالانه از 300 هزار دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری به 700 هزار دستگاه رسید. صنعت تولید موتورسیکلت کاربراتوری صنعت پیشرفته‌ای نیست، اما سود سرشاری دارد. بدیهی است که بهبود تکنولوژی باعث می‌شود حاشیه سود پایینتر بیاید. به همین دلیل تولیدکننــدگان در برابر این طرح مقاومت زیادی می‌کردند. به هر ترتیب این طرح عملیاتی شد و از ابتدای سال 96 با پیگیری دولت و پلیس موتورســیکلت کاربراتوری دیگر در کشــور تولید نشد، اما مســأله این است که تا پایان ســال 95 یازده میلیون از این موتورســیکلت‌های کاربراتوری پلاک‌گذاری و وارد خیابان‌های کشــور شده است. ما نمیتوانیم صبر کنیم تا این یازده میلیون دستگاه به‌تدریج از چرخه حمل‌ونقل خارج شوند، زیرا بخش مهمی از آلودگی هوا و آلودگی صوتی شــهر تهران مربوط به همین موتورســیکلت‌های فرسوده است. دولت باید اعمال فشــار کند تا این موتورسیکلت‌ها زودتر از خیابانها جمع شوند. هم اقدامات ســلبی نیاز اســت و هم اقدامات ایجابی. دولت هم باید از تردد این موتورسیکلت‌ها جلوگیری کند و هم به افراد وام بدهد. الان موتورسیکلت در بازار خیلی گران شــده و افراد توانایی خرید دســتگاه جدید را ندارند. اگر دولت در این زمینــه کمک کند، هم به کاهــش آلودگی هوا کمک کرده و هــم به تولید. البته تولیدکنندگان بهانه می‌آورند که اعمال ســختگیری‌ها باعث کاهش فروششان شده، اما حقیقت این است که وسیله 8 میلیون تومانی در شرایط اقتصادی فعلی خریدار زیادی ندارد. ما پیشنهادمان را به دولت ارائه کرده‌ایم تا از بودجه سال قبل بخشــی را به نوسازی موتورسیکلت‌های تهران اختصاص بدهد تا حداقل بتوانیم حدود 100 هزار دستگاه موتورسیکلت فرسوده را از خیابان‌ها جمع‌آوری کنیم.

سوال: میزان مشــارکت دستگاههای مســئول در اجرای مصوبات مربوط به آلودگی هوا را چگونه ارزیابی میکنید؟

پاسخ: میزان مشارکت‌ها در کل قابل قبول نیست. مهمترین دلیلش این است که کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا و سازمان محیط زیست به عنوان دستگاه ناظر بر اجرای قانون هوای پاک، ابزار نظارتی کارآمدی در اختیار ندارد. حداکثر کاری که میتوانیم برای پیگیری اجرای مصوبات انجام بدهیم این است که به دستگاه‌ها نامه بزنیم، جلسه تشکیل بدهیم و یادآوری کنیم. اما اگر باز هم مصوبه‌ای اجرا نشد، دیگر کار خاصی از دستمان برنمی‌آید. این ساز و کار نظارتی باید اصلاح بشود. به نحوی که اگر مصوبه‌ای به درستی در موعد مقرر اجرا نشد، قابل پیگیری باشد. مثلا جلوی بودجه دستگاه مسئول گرفته شود یا مدیری عزل شود. در غیر این صورت مشکل حل نمی‌شــود. از آنجا که اقتصاد ما به شــدت دولتی اســت و دولت تصدیگری زیادی در اقتصاد دارد، مســئول اصلی آلودگی هوا دولت اســت. بخش خصوصی سهم زیادی در آلودگی هوا ندارد. بنابراین در عمل نظارت سازمان محیط زیست در موضوع آلودگی هوا، نظارت دولت بر دولت است. این نظارت ابزار ضمانت اجرایی لازم دارد که در حال حاضر ما این ابزار را نداریم. البته ایده‌هایی برای سامان‌دادن به این سازوکار نظارتی داریم. اما در مجموع به دلیل نداشتن ابزار نظارتی مناسب، همکاری دستگاه‌ها در زمینه آلودگی هوا تاکنون جدی نبوده است. بــه عقیده من تا حالا وزارت نفت در این زمینه خوب عمل کرده اســت. الان در شــهرها بنزین یورو4 توزیع میشود. همچنین ســوخت دیزل با محتوای گوگرد پایین در شــهرها و محورهای مواصلاتی توزیع میشود. وزارت کشور به سختی نمــره قبولی می‌گیــرد. برخی از مصوبــات را اجرا کرده، اما بعضــی از مصوبات مهم را اصلا اجرا نکرده اســت. ما در مــورد موضوعات معاینه فنی، نصب فیلتر دوده روی اتوبوسهای شــهری و نوســازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی با وزارت کشــور مشکل اساسی داریم. وزارت صنعت، معدن و تجارت هم اصلا همکاری نمیکنــد. تقریبا هیچ یک از مصوباتی را که دولــت موظفش کرده، انجام نداده اســت. پلیس هم همکاری درخشــانی ندارد. برخی از مصوبات را اجرا میکند و برخی دیگــر را نه. پلیس یک مقدار با مصوبات ســلیقه‌ای برخورد میکند. مثلا عنــوان میکند که فلان مصوبــه تبعات اجتماعی دارد و به نفع جامعه نیســت. نگرانــی در مورد این مســائل وظیفه ما نیســت. وقتی مصوبه‌ای بــرای اجرا به دستگاهی محول میشود، باید کاملا در موعد مقرر اجرا شود.

بيشتر